Sürmanşet 9.11.2017 11:51:54 3205 defa okundu

DİLİNİZ  VE SİZ

Mehmet TÜZÜN'ün Kaleminden...

Doğuştan sahip olunan güçler; harekete geçirilmemesi halinde de körelir// dumura uğrar…
O gücü harekete geçirmenin en temel aracı, genetik dildir. Dili yoksa; bir bakıma, genetiğin de anlamı kalmaz... Olabilirin/olabileceğin gerisinde kalınır.

DİLİNİZ  VE  SİZ

İnsan; genetiğinin ve çevresinin ürünüdür.

Çağımızda, değerler; o denli hızla değişirler ki, insanlık aynı hızla dününden// kendinden uzaklaşmaktadır.

Atalarınca üretilip kendilerine aktarılan DİLLER; kültürleri, yaşama biçimleri ve yaşam ortamları yanında, genetik yapıları da şekillediren temel taşlardır.

İnsanlar; kendini, kendine ait ve kendine dair olanı tanımadan, bilmeden asla kendi penceresinden bakamaz.

Özgürlüklerin olmadığı ortamlarda; zihnin kendisi olması, potansiyelini kullanması olası değildir.

Varlıkları ve değerleri baskı altında olan birey ve topluluklardan, doğru, gerçekçi davranışlar beklenmemelidir.
Siyasal tutumlar, akademik ve bilimsel çalışmaları yönlendiriyor ise, ilerleme sıkıntıya düşer, olmayabilir. Hatta geriye gidiş olabilir. 


YOK  SAYILAN DİL:  ZAZACA

Her ne hikmetse, ilk çağlardan beri hegemonik yapılar; hep Zazalara karşı olmuşlar.

Hegemonik yapıların karşıtlıkları;  Zazaların yaşam biçimlerine ve onu şekillendirme ve idame ettirmenin temel aracı olan dillerine// Zazaca'ya idi.

 Sırasıyla: 
Asurlular, Musevililer, Hırıstiyanlar, Romalılar, Bizanslılar, Arap İmparatorlukları, Selçuklu, Moğol, Osmanlı ve de Türkiye; Zazaca'yı ve ona bağlı olarak Zaza yaşam biçimine karşı oldular. Değiştirmeye, olmazsa yok etmeye çabaladılar. Hep de yok sayarak...
Bu süreç, hala sona ermiş değil…

İmparatorluklar ise; Zazalardan seçtikleri kabile ve aileleri topraklarından uzak, kendi sınır boylarına göçerttiler, asker olarak...
Balkanlardakiler hemen tümüyle asimile olsalar da, bugün hala İranın kuzeyindeki ülkeler ile Afganistan'da, Urumçin'de hatta Hindistan'da Zazalar var. 


NE İDİ İSTENMEYEN?

- Bilgi; sır, keramet ve hikmetle eşdeğerdedir. İnanç bilgi temellidir. İnanç  önderleri bilge kişilerdir. Bilgi edinir, bilgi aktarırlar.
-    Tek eşlilik var. Yani, cinsiyet eşitliği var.
-    Doğayla barışıklık-doğa sevgisi üst düzeydedir. Toprak, su, ışık(ateş) ve hava kutsal. . . Dağı- tepesi kutsal… Çeşmesi - çayı kutsal… Ağacı, kuşu kutsal… 
-    Her insan saygındır.  Biata karşı durur. 
- Otoriterle/otorite ile mücadele edilir. Otorite oluşturmaya çalışana karşı olunur. 

Zazalar; yaşadıkları tarım ve zenaat alanlarından uzaklaştırıldılar.
Dağlara sığınan Zazalar; her seferinde canlarını, mallarını ve değerlerini daha çok kaybettiler.

    Zamanla; Zazalar, bu ilkelerden uzaklaştılar, uzaklaştırıldılar.  Asimile olup, yok olma sürecine girdiler. 
İşte! bu yaşam biçiminin, nesilden nesile aktarmanın temel taşı olan Zazaca;   
   yok sayıldı.  Bilinmezden gelindi.

Zazaların isimleri anılmadı, dilleri hep yok sayıldı.

-    Pers sayıldılar, 
-    Rum sayıldılar, 
-    Arap sayıldılar, 
-    Türk sayıldılar, 
-    Moğol sayıldılar...
- Ve yüzyıllardan beri de Kürt sayılmaktadırlar. 
Yeni moda tarihçiler ise; Ermenilerin hanelerine kaydetmeye çalışmaktadırlar.
Zazaları;  kimse doğru tanımadı, doğru adlandırmadı.
Ne  gariptir ki; Zazalar kendileri de, çoğu zaman, bu durumu yadırgamayıp uyum sağladılar.
-    Arap olmaya çalışanlar mı dersin,
-    Moğol olmaya çalışanlar mı dersin,
-    Türk/Türkmen olmaya çalışanlar mı dersin, 
-    Kürt olmaya çalışanlar mı dersin, 
-    Ve şimdilerde de Ermeni olmaya çalışanlar mı dersin...

Hep başkası olmaya çalışan Zazalarla karşılaşırsınız, farklı yüzdelerle... Akıllara hangi soy, boy gelirse... 
Kendileri olan Zazalar çok azınlıkta kalırlar. Hemen her kes kendi gerçek kimliklerinden kaçmakta...  
Ve de kimse; bu kimliğin temel varlık sebebi olan dil ve yaşam biçimleri üzerine kafa yormaz, ne Zazalar, ne aydınlar...
Herkes;  Zazaları, o kadar rahatlıkla yok sayar ki...

Artık; başkaları olmayı o denli benimsemişler ki, son 45- 50 yılda hızla dillerini,  yaşam biçimlerini ve yerlerini kaybettiler.
 
Zazaların, bırakın televizyonları, radyoları bile yok...

ZAZACA 

Lirik söylem biçimi ile,  deyim zenginliği ile ve değişik  ifade olanaklarıyla kendine özgü, çok farklı bir dildir.
“Tı; 
ya tı ya, 
ya ki çiyé niya” diyen atalarımz; ne güzel ve de doğru özetlemişler.
    
Kendini bilmeyen; kendi penceresinden bakamaz, gözleri ile göremez, kulakları ile duyamaz, dili ile söyleyemez.  Hatta ağzından çıkanın farkına bile varmadan... 
Ata dilinden uzak olanlar; kendilerini asla bilemezler. Kendi pencerelerinden bakamazlar, dünyaya, olaylara ve de olgulara... 

-    Başkarının ezberleridir, bildikleri... 
-    Kelimeler eğreti durur. Cümleler, yavan kalır. 
-    Söz ve davranışın ilettiği mesajların yeterince farkına varamazlar. 
-    Anlatımları, soğuk ve kurudur.

Mesela;  özgürlük, eşitlik ve  emeğe saygıyı dilinden düşürmeyenleri bile, uzun uğraşlar sonucu meydana gelen kendi dillerinde//Zazaca bir esere 5- 10 TL. vermezler. Alıp  okumazlar. Keza, Zazaca etkinliklere kayıtsız kalırlar…

Onca emeğe saygıyı, akıllarından bile geçirmezken, saatlerce emek, hak, hukuk, özgürlük üzerine ders verme cürretini göstermekten geri kalmazlar. 

Doğa ve çevre üzerine hemen her gün slogan atarlar. 
Doğayı kirletmekten; çöp, poşet, şişe, izmarit atmaktan kendilerini alıkoymazlar.

-    Başkalarının dertlerine hep yananlar, ezberle yaşayanlardır.
-    Yaşamları ve eylemleri kopyadır. 
-    Her şeyleri ezberdir.
-    Kendilerine ait cümleleri bile yoktur.

Dertlerinize dermandır, diliniz…

Ezber ve kopya değil, herkesin; kendisi olması dileğiyle…

Yorumlar

Ad-Soyad
E-Mail
Yorum
Tüm Yorumlar
Tüm Yorumlar

Mehmet Aşkın

Mehmet Tüzün hocamıza ve Tunceli Emek Gazetesine sonsuz teşekkürler.

şiliya usari

Süpersin Mehmet Tüzün..Ez gedeye tu biciri..Tu zhaf rındeka Memet..Gona mı tora bo..Lemı lemın zone ma vinmebıro.. zone xore wayir vecimi..lemin lemin daye daye ,pirke pirke ..xo xuvira mekire..kamiya xore wayir vecim..gula surı seri koyendı vecine, perperik vazdano, zerecı wanene, pepuk waneno..venge pepugi kı xuvira nekon..



SİZİ TANITALIM

Bilgilerinizi girerek, Dersimli Esnaf ağına dahil olabilirsiniz!

Aşağıdaki bağlantıya tıklayarak, ilgili sayfaya ulaşabilirsiniz.

BURAYA TIKLAYINIZ

DERSİMLİ ESNAFLARIMIZ

Burçlar

Günlük falınızı Okuyun

Astroloji.org 'un desteğiyle

NÖBETÇİ ECZANE

HAVA DURUMU

ZİYARETÇİ İSTATİSTİKLERİ

 Bugün : 1561
 Dün : 17002
 Toplam : 21024334
 Ip No : 54.225.16.10